pantwo pawlusowie

Odwiedza nas 160 gości oraz 0 użytkowników.

Tłumaczenie tekstu z jęz. angielskiego, Fundacja SYNAPSIS, Warszawa, maj 2004 Artykuł w oryginale znajduje się pod adresem
www.autism.org/temple/jobs.html


Wybór właściwej pracy dla osoby z autyzmem lub zespołem Aspergera
dr Temple Grandin


Należy wybrać zawód wykorzystujący mocne strony osób z autyzmem lub zespołem Aspergera. Zarówno bardzo dobrze, jak i gorzej funkcjonujące osoby mają bardzo słabą pamięć krótkoterminową, lecz ich pamięć długoterminowa jest często lepsza niż u większości zdrowych ludzi. Wielką trudność sprawiają mi zadania w dużym stopniu obciążające pamięć krótkoterminową. Nie mogę wykonywać wielu zadań jednocześnie. Tablica nr 1 przedstawia listę niewłaściwych zajęć, których wykonywanie sprawiłoby mi wielką trudność. Tablica nr 2 zawiera listę łatwych zawodów dla osób myślących przestrzennie podobnie jak ja. Mam trudność z abstrakcyjną matematyką (np. algebrą) a większość zawodów z tablicy nr 2 nie wymaga złożonej matematyki. Wiele zawodów związanych z myśleniem przestrzennym byłoby równie dobrych dla osób z dysleksją.


Zawody związane z myśleniem przestrzennym w bardzo małym stopniu wykorzystują szybkie przetwarzanie informacji w pamięci krótkoterminowej. W pełni wykorzystują wyobraźnię przestrzenną i dobrą pamięć długoterminową. Tablica nr 3 zawiera listę zawodów odpowiednich dla osób ze słabą wyobraźnią przestrzenną, ze zdolnościami do liczb, faktów i muzyki. Zawody te również w małym stopniu obciążają pamięć krótkoterminową i wykorzystują znakomitą pamięć długoterminową. Tablica nr 4 przedstawia zawody, które mogą wykonywać gorzej funkcjonujące osoby z autyzmem.                   

W przypadku osób z różnymi typami autyzmu i zespołu Aspergera należy w bardzo małym stopniu obciążać pamięć krótkoterminową. Gdybym była komputerem, miałabym ogromny twardy dysk, który mógłby gromadzić dziesięć razy tyle informacji, co zwykły komputer, lecz mój procesor byłby słaby. Używając terminologii komputerowej z 1999 roku miałabym twardy dysk o pojemności 1000 gigabajtów i mały procesor typu 286. Zdrowi ludzie mogą mieć tylko 10 gigabajtów miejsca na swoim twardym dysku i Pentium jako procesor. Ja nie mogę robić dwóch albo trzech rzeczy na raz.


Wskazówki dotyczące pracy zawodowej osób z autyzmem lub zespołem Aspergera:

  • Praca powinna mieć dobrze zdefiniowany cel lub efekt końcowy.
  • Sprzedawaj swoją pracę a nie osobowość.
  • Szef musi poznać twoje społeczne ograniczenia. 

Istotne jest, aby dobrze funkcjonujące osoby z autyzmem i zespołem Aspergera wybierały obszar przyszłej pracy na swoją główną specjalizację w college’u. Informatyka jest dobrym wyborem, ponieważ jest bardzo prawdopodobne, że wielu najlepszych programistów ma albo zespół Aspergera albo niektóre z jego cech. Inne dobre specjalizacje to księgowość, inżynieria, bibliotekoznawstwo oraz sztuka a szczególnie sztuka użytkowa i rysunek. Powinno unikać się specjalizacji w historii, politologii, biznesie, anglistyce lub czystej matematyce. Co prawda można specjalizować się w bibliotekoznawstwie z drugą specjalizacją z historii, ale to dyplom bibliotekoznawstwa ułatwia znalezienie dobrej pracy.

Powinno się zachęcać niektóre osoby jeszcze w czasie nauki w szkole średniej do dokształcania się w lokalnym college’u z rysunków, informatyki lub sztuki użytkowej. To pomoże im podtrzymać motywację i będzie chronić przed dokuczaniem ze strony kolegów. Rodziny o niskim budżecie mogą zastanawiać się, w jaki sposób pozwolić sobie na komputer dla swoich dzieci do nauki programowania lub grafiki komputerowej. Używane komputery można często dostać za darmo lub po bardzo niskiej cenie, kiedy firma lub przedsiębiorstwo inżynieryjne odnawia swoje wyposażenie. Wiele osób nie uświadamia sobie, że wiele starszych komputerów zdatnych do użytku leży w magazynach, szkołach, bankach i innych przedsiębiorstwach. Nie są to komputery najnowszej generacji, ale są więcej niż wystarczające do nauki dla studenta.

Podsumowując: Osoba z zespołem Aspergera lub autyzmem musi kompensować małe umiejętności społeczne poprzez rozwój w wyspecjalizowanym obszarze w takim stopniu by inni chcieli kupić jej umiejętności, nawet pomimo małych zdolności społecznych. Oto dlaczego tak ważne jest przygotowanie portfolio własnych prac. Należy nauczyć się pewnych umiejętności niezbędnych do społecznego przeżycia, jednak przyjaźnie w miejscu pracy zawiera się przez dzielenie wspólnych interesów z osobami ze swojej specjalności. Moje życie towarzyskie jest niemal w całości związane z pracą. Przyjaźnię się z osobami, z którymi wykonuję interesującą pracę.

 

Tablica 1

Nieodpowiednie zawody dla dobrze funkcjonujących osób z autyzmem lub zespołem Aspergera. Zawody w wysokim stopniu obciążające pamięć krótkoterminową:

 

  • Kasjer – szybkie wydawanie reszty zbytnio obciąża pamięć krótkoterminową
  • Kucharz w barze szybkiej obsługi – musi realizować wiele zamówień i gotować wiele różnych potraw          w tym samym czasie.
  • Kelnerka – szczególnie trudne w przypadku obsługiwania wielu stołów
  • Krupier – musi zwracać uwagę na zbyt wiele rzeczy
  • Dyspozytor taxi – musi zwracać uwagę na zbyt wiele rzeczy
  • Stenotypista – trudne z uwagi na problemy z przetwarzaniem informacji słuchowej
  • Sprzedawca biletów lotniczych – kontaktuje się z rozzłoszczonymi ludźmi w przypadku odwołania lotu.
  • Makler – całkowicie niemożliwe
  • Kontroler lotów – przeładowanie informacyjne i stres
  • Recepcjonista i telefonista – problemy przy przeładowaniu centrali telefonicznej i zbyt wielu wezwaniach

 

Tablica 2

Odpowiednie zawody dla osób z wyobraźnią przestrzenną:

  • Programowanie komputerowe - obszerna dziedzina z wieloma miejscami pracy, dostępnymi szczególnie w automatyce przemysłowej, projektowaniu oprogramowania dla komputerów biznesowych, systemów komunikacyjnych i sieciowych.
  • Praca rysownika – rysunek techniczny i grafika komputerowa. Ten zawód oferuje wiele możliwości. Kreślarstwo jest znakomitym miejscem startu do wielu interesujących zawodów technicznych. Znam ludzi zaczynających pracę w firmie od kreślarstwa, którzy potem zmienili je na programowanie                 i konstruowanie całych fabryk. Aby nabyć prawdziwe umiejętności w rysunku wpierw należy nauczyć się rysować ręcznie. Zauważyłam, że większość osób pięknie rysujących na komputerze wpierw nauczyło się rysować ręcznie. Osoby, które nigdy nie uczyły się tradycyjnego rysunku mają tendencję pomijania ważnych szczegółów.
  • Sztuka reklamy – reklamy i skład graficzny można wykonywać jako freelancer (pracownik nieetatowy)
  • Fotografia – klasyczna i filmowanie kamerą można wykonywać jako freelancer
  • Projektowanie wyposażenia – dotyczy wielu gałęzi przemysłu; osoba często zaczyna jako rysownik,       a potem przenosi się do projektowania wyposażenia przemysłowego.
  • Treser lub technik weterynaryjny – treser psów, konsultant problemów z zachowaniem zwierząt.
  • Mechanik samochodowy – umie zwizualizować działanie całego samochodu
  • Naprawa sprzętu komputerowego – umie zwizualizować problemy w komputerze i sieci
  • Naprawa małych urządzeń i kosiarek – mały lokalny biznes
  • Rzemieślnik różnego typu – snycerz, jubiler, ceramik i in.
  • Technik laboratoryjny – konstruuje i modyfikuje wyspecjalizowany sprzęt laboratoryjny.
  • Projektant stron www – po znalezieniu dobrego niszowego rynku można pracować jako freelancer
  • Zawody budowlane – stolarz lub ślusarz. Zawody te wykorzystują zdolności przestrzenne, ale niektóre osoby nie będą w stanie ich wykonywać z uwagi na problemy z motoryką i koordynacją.
  • Projektant gier komputerowych – zrezygnuj z tego obszaru. Miejsc pracy jest bardzo niewiele, a konkurencja w tym obszarze zbyt duża. Znacznie więcej miejsc pracy jest w projektowaniu przemysłowym, komunikacji, w biznesie i projektowaniu oprogramowania komputerowego. Inną negatywną cechą tego zawodu jest ekspozycja na obrazy pełne przemocy.
  • Animacje komputerowe – osoby z wyobraźnią przestrzenną mogą być bardzo dobre na tym polu, lecz istnieje na nim większa rywalizacja niż w programowaniu dla biznesu lub przemysłu. Przedsiębiorstwa zatrudniają imigrantów zza morza, ponieważ jest zbyt mało dobrych programistów w obszarze biznesu lub przemysłu.
  • Nadzór techniczny budynków – naprawa zepsutych rur, okien i innych rzeczy w kompleksie mieszkalnym, hotelu lub biurowcu.
  • Nadzór techniczny fabryki – naprawa i konserwacja wyposażenia fabrycznego.

 

Tablica 3

Zawody odpowiednie dla osób ze słabą wyobraźnią przestrzenną, ze zdolnościami w obszarze matematyki, muzyki lub faktów:

  • Księgowość – można stać się bardzo dobrym w wyspecjalizowanym obszarze, takim jak np. podatki od dochodów.
  • Bibliotekoznawstwo – bibliotekarz pomocniczy. Pomaga ludziom odnaleźć informacje w bibliotece lub internecie.
  • Programowanie komputerowe mniej wizualnego typu – można pracować jako wolny strzelec.
  • Inżynieria – elektryczna, elektroniczna i chemiczna inżynieria.
  • Dziennikarz – bardzo dokładna znajomość faktów, można pracować jako wolny strzelec.
  • Korektor – poprawia rękopisy. Wiele osób pracuje niezależnie dla większych wydawnictw.
  • Taksówkarz – zna lokalizację każdej ulicy
  • Magazynier – nadzoruje towary przechowywane w magazynie
  • Stroiciel fortepianów i innych muzycznych instrumentów – można pracować jako wolny strzelec.
  • Technik laboratoryjny – nadzór wyposażenia laboratoryjnego
  • Pracownik banku – bardzo dokładne liczenie pieniędzy, wiąże się ze znacznie mniejszym obciążeniem pamięci krótkoterminowej niż w przypadku przeciążonego kasjera szybko wydającego resztę.
  • Nadzór nad dokumentacją – zna miejsce przechowywania każdego dokumentu
  • Telemarketer – powtarza wciąż tę samą kwestię sprzedając przez telefon. Problemem może być hałaśliwe otoczenie. Sprzedawcy telefoniczni unikają wielu problemów społecznych.
  • Statystyk – praca w wielu różnych obszarach, takich jak badania, urzędy statystyczne, kontrola jakości przemysłowej, ministerstwo rolnictwa, itp.
  • Fizyk lub matematyk – w tym obszarze jest bardzo niewiele miejsc pracy. Tylko bardzo błyskotliwe osoby mogą zdobyć i utrzymać pracę. Znacznie więcej miejsc pracy jest przy programowaniu komputerowym i bankowości.


Tablica 4

Zawody dla osób z autyzmem z małymi umiejętnościami werbalnymi:

  • Odkładanie na półce książek w bibliotece – umie zapamiętać cały system katalogowy i lokalizację półek.
  • Składanie produktów z części w fabryce – szczególnie w przypadku cichego otoczenia.
  • Punkt ksero – wykonywanie fotokopii. Wydruki powinna przygotowywać inna osoba.
  • Sprzątanie – czyszczenie podłóg, toalet, okien i biur.
  • Układanie produktów na półkach – w wielu typach magazynów.
  • Punkt recyklingu – praca przy sortowaniu.
  • Dom towarowy – załadowywanie ciężarówek, układanie pudełek.
  • Ogrodnictwo – koszenie trawników i prace ogrodnicze
  • Wprowadzanie danych – niewłaściwa praca dla osób z problemami z małą motoryką
  • Restauracja typu fast food – sprzątanie i prace kuchenne mało obciążające pamięć krótkoterminową
  • Opieka nad roślinami – podlewanie roślin w dużym biurowcu.